Algemene beschouwingen CPB, programmabegroting 2027-2030

ALGEMENE BESCHOUWING CPB Steenwijkerland | 3 november 2026

Voorzitter,

Allereerst willen wij als CPB onze waardering uitspreken voor de ambtelijke organisatie. Er is veel werk verzet om deze begroting samen te stellen. Daarnaast zijn meer dan 200 technische vragen beantwoord. Dat vraagt veel inzet. Daarvoor onze hartelijke dank.

We hebben als gemeente Steenwijkerland onze financiën goed op orde. Er ligt een sluitende begroting, ook voor de komende jaren. Daar mogen we trots op zijn. Als partij herkennen wij de uitgangspunten van het coalitieakkoord Daadkrachtig en Dichtbij in deze begroting.

Wij zullen deze begroting dan ook steunen.

Maar steun betekent niet dat we overal zonder meer mee instemmen. Ook als coalitiepartij is het onze taak om kritisch te blijven..

Woningbouw en betaalbaarheid

We willen dat jongeren in Steenwijkerland kunnen blijven wonen. Maar dan moeten woningen ook daadwerkelijk betaalbaar zijn. Onlangs zagen we in Steenwijk dat een projectontwikkelaar gratis uitbouwen of korting aanbood om woningen verkocht te krijgen. Dat zet aan het denken.

Bouwen we wel de woningen waar onze starters behoefte aan hebben én die zij kunnen betalen?

Wij zien mogelijkheden in het verruimen van de bestaande starterslening, maar ook gronden uitgeven in erfpacht, waarbij de gemeente eigenaar blijft van de grond, is wellicht een optie. Ook actief grondbeleid kan helpen woningen betaalbaar te houden. Daarom vragen wij het college: Is het college bereid om bij een toekomstige gemeentelijke woningbouwlocatie een proef met erfpacht voor starters te onderzoeken, waarbij de totale woonlasten aantoonbaar lager moeten zijn dan bij reguliere aankoop?

Woningruil

Niet alleen nieuwbouw telt. Er zijn mensen die in een grote koopwoning wonen, terwijl hun kinderen allang het huis uit zijn. Tegelijkertijd wonen jonge gezinnen in woningen die eigenlijk te klein zijn geworden. Daarom dient de CPB een motie in om woningruil binnen de koopsector te stimuleren. Laagdrempelig, vrijblijvend, kosteloos en desgewenst anoniem. Bijvoorbeeld via een digitaal platform waarop inwoners hun woonwensen kenbaar kunnen maken, zonder direct persoonlijke gegevens te delen. Elders bestaan al initiatieven voor woningruil en doorstroming. Laten we niet alleen kijken naar hoeveel woningen we bouwen, maar ook hoe we bestaande woningen beter benutten.

Investering gemeentehuis

De investering van € 11 miljoen in het gemeentehuis roept vragen op. Onderhoud, verduurzaming en een goede werkomgeving zijn nodig, maar het blijft een groot bedrag. Zijn alternatieven onderzocht? Wat is noodzakelijk en hoe bewaken we de kosten? En hoe blijven wij als raad aangehaakt.

Ook de dienstverlening verdient aandacht.

Op vrijdagmiddag is het gemeentehuis gesloten voor publiek. Dat vinden wij niet meer van deze tijd. Daarom dient de CPB een tweede motie in om te onderzoeken of het gemeentehuis ook op vrijdagmiddag geopend kan blijven, uiteraard met aandacht voor personele inzet en kosten. Het gemeentehuis staat er voor onze inwoners, en niet andersom.

Vitaal plattenland.

Weerribben-Wieden en ons buitengebied

Grote zorgen hebben wij over de ontwikkelingen rondom het prioritaire gebied Weerribben-Wieden en de plannen van minister Van Essen. Dit gaat om meer dan stikstof en natuurherstel. Het gaat om de toekomst en leefbaarheid van ons hele buitengebied. Agrarische ondernemers hebben ons geliefde landschap mede gevormd.

Maar wat gebeurt er als steeds meer bedrijven verdwijnen?

Wat betekent dat voor het aanzicht van onze gemeente, onze kleine kernen, het verenigingsleven, de lokale economie en het toerisme?

Er wordt gesproken over extra zoneringen, minder vee en mogelijke beperkingen op bemesting. Wat blijft er dan over aan mogelijkheden om in ons buitengebied te ondernemen?

Ook het proces baart zorgen. Er wordt gesproken over € 80 miljoen voor vijf gemeenten. Er bereiken ons geluiden dat gemeenten gevraagd wordt hiermee in te stemmen. Laat ik duidelijk zijn: de CPB zal niet meegaan in maatregelen enkel omdat daar een grote zak geld tegenover staat. Wij zijn niet tegen natuurherstel. Maar natuur, landbouw, toerisme en leefbaarheid moeten in balans blijven. Wij vragen het college de raad nadrukkelijk te betrekken en geen onomkeerbare toezeggingen te doen zonder dat de gevolgen helder zijn. Hoe gaat dit proces? Kan u hier antwoord op geven. Ons buitengebied is niet alleen natuur. Het is ook een plek waar mensen wonen, werken, ondernemen en samenleven.

Financiële verantwoordelijkheid

Gezonde financiën vragen blijvende aandacht.

De lokale lasten stijgen in 2027 gemiddeld met 3,3%. Voor veel gezinnen telt iedere euro. Wij willen dat Steenwijkerland een gemeente blijft met betaalbare woonlasten. Wat is noodzakelijk, wat levert het op en kunnen we het betalen?

Projecten en bereikbaarheid

Ook willen wij aandacht vragen voor drie belangrijke projecten. Allereerst de ontsluitingsweg bij Ossenzijl. Hoe verloopt de lobby richting provincie en andere betrokken partijen? En wat is de verdere planning? Daarnaast de ontsluitingsweg bij Blokzijl. Wat is de actuele stand van zaken en wanneer kunnen we vervolgstappen verwachten? Tot slot de unilocatie. Inmiddels heeft de aanbesteding plaatsgevonden. Is de aanbesteding binnen het vastgestelde budget gebleven? En zijn de financiële en uitvoeringsrisico's voldoende afgedekt?

Wij vragen het college voor deze projecten duidelijkheid over de voortgang, de planning en eventuele financiële risico's. Want voorzitter, bij grote projecten moeten we niet alleen kijken naar de ambities, maar ook naar de uitvoering en de beheersing van de kosten.

Tot slot.

Uiteindelijk gaat het niet om de cijfers op papier, maar om onze inwoners. Om jongeren, ondernemers en leefbare dorpen en buitengebieden. De CPB steunt deze begroting, maar blijft kritisch op de uitvoering en de besteding van gemeenschapsgeld. Laten we doen wat nodig is, zonder het ingewikkelder of duurder te maken dan noodzakelijk.

Wij bedanken het college voor zijn inzet. Wij wensen het college veel wijsheid, kracht en bovenal Gods zegen toe bij het uitvoeren van zijn werkzaamheden, in het belang van al onze inwoners.

Dank u wel,

Ronnie Lassche Fractievoorzitter CPB Steenwijkerland

Er zijn een tweetal moties:

• Stimuleren woningruil vanuit de gemeente. Woordvoerder mevr. Muizelaar

• Vrijdagmiddag opening gemeentehuis. Woordvoerder mevr. Muizelaar

• Twee onderwerpen van de Algemene Beschouwing uitgelicht: Woningruil en Vitaal Platteland